Robert Mugabe: บทเรียนภาวะเงินเฟ้อ

“โรเบิร์ต มูกาเบ” (Robert Mugabe) เป็นผู้นำคนผิวดำในซิมบับเว (Zimbabwe) ที่ต่อต้านการปกครองของคนผิวขาวและต่อต้านการปกครองของอังกฤษด้วยขบวนการแบบกองโจร จนในที่สุดอังกฤษต้องยอมให้มีการเลือกตั้งในปี ค.ศ. 1980 และให้เอกราชกับซัมบับเว “มูกาเบ” ชนะการเลือกตั้งได้เป็นนายกรัฐมนตรีและได้ขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในเวลาต่อมายาวนานจนถึงปัจจุบัน
ภายหลังจากที่ “ประธานาธิบดีมูกาเบ” ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีได้ระยะหนึ่ง เขาก็เริ่มดำเนินนโยบายปฏิรูปที่ดิน โดยทำการยึดที่ดินทำกินของชาวซิมบับเวผิวขาว (เชื้อสายอังกฤษ) ซึ่งเป็นคิดเป็นร้อยละ 75 ของที่ดินทั้งประเทศ ไปจัดสรรให้แก่ชาวซิมบับเวผิวดำ (มติชนออนไลน์)

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากระบบการเกษตรเดิมของซิมบับเวเป็นระบบฟาร์มขนาดใหญ่ที่เกษตรกรผิวขาวเป็นเจ้าของและมีคนท้องถิ่นผิวดำเป็นลูกจ้าง การปฏิรูปที่ดินดังกล่าวจึงส่งผลให้ระบบเศรษฐกิจและระบบการเกษตรของซิมบับเวพังลงโดยทันที เนื่องจากคนท้องถิ่นผิวดำขาดทุนและความรู้ที่จะบริหารจัดการฟาร์มขนาดใหญ่ ฟาร์มของคนผิวขาวที่เหลืออยู่หยุดลงทุนและหยุดผลิต เพราะไม่แน่ใจว่าจะถูกรัฐบาลยึดเมื่อไหร่ คนผิวดำกว่าหนึ่งล้านคนที่เคยเป็นแรงงานในฟาร์มต้องตกงาน (วิรไท สันติประภพ)

Robert Mugabe

ไม่นานระบบเศรษฐกิจที่เคยรุ่งเรืองของซิมบับเวก็ดิ่งลงเหวและต้องกลายเป็นหนี้ของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (International Monetary Fund: IMF) ในปี ค.ศ. 2006 ทางผู้ว่าการธนาคารกลางของซิมบับเวจึงต้องหาวิธีแก้ไขปัญหา ซึ่งวิธีการที่เลือกนำไปใช้ก็คือ “การพิมพ์เงิน” สกุลเงิน “ซิมบับเวียนดอลล่าห์” (Zimbabwean Dollar : ZWD) (อัตราแลกเปลี่ยนอยู่ประมาณ 1.59 Zim-Dollar ต่อ 1 US-Dollar) เพื่อนำเงินสกุลดังกล่าวไปซื้อดอลล่าห์แล้วนำไปใช้หนี้คืน วันที่ 16 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2006 : ธนาคารกลางซิมบับเวจึงจัดพิมพ์เงินครั้งใหญ่ มูลค่า 21 Trillion (21,000,000,000,000 ZWD) เพื่อสะสางปัญหา

แม้วิธีดังกล่าวจะสามารถสะสางปัญหาหนี้ได้ แต่ไม่นานเงินจำนวนดังกล่าวก็หมุนเวียนกลับเข้าไปในระบบเศรษฐกิจของซิมบับเว ก่อให้เกิดภาวะเงินเฟ้อ (Inflation) เนื่องจากมีปริมาณเงินเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจเป็นจำนวนมากและรวดเร็ว แต่ผลผลิตในระบบเศรษฐกิจขยายตัวไม่ทัน ส่งผลให้เกิดความไม่เชื่อมั่นในตัวเงินที่มีอยู่ ค่าของสกุลเงิน ZWD จึงอ่อนลงอย่างรวดเร็วและสินค้าทุกอย่างถูกปรับราคาขึ้นอย่างรวดเร็วเช่นกัน “ประธานาธิบดีมูกาเบ” จึงสั่งให้ธนาคารกลางอัดฉีดเงิน  60T ! เข้าสู่ระบบอีกครั้ง แต่กลับยิ่งทำให้ปัญหาเงินเฟ้อรุนแรงขึ้นไปอีก

เพื่อเป็นการยับยั้งและจัดระเบียบใหม่ให้เงินสกุล ZWD ยังคงดูน่าเชื่อถือต่อไป สิงหาคมในปีนั้น ธนาคารกลางตัดสินใจเปลี่ยนรูปแบบธนบัตรใหม่ทั้งหมด โดยขอร้องให้ประชาชนนำธนบัตรรุ่นเดิมมาแลก แต่ภายใต้ข้อแม้ว่า 1,000 ZWD เก่า แลกได้เพียง 1 ZWD ใหม่ (ตัด 0 ออกสามตัว) คิดง่ายๆ ว่าหากคุณมีเงินฝากในธนาคาร 1 ล้าน วันรุ่งขึ้นยอดเงินฝากจะลดลงเหลือเพียง 1 พัน เท่านั้น !

ปี ค.ศ. 2007 อัตราเงินเฟ้อยังคงพุ่งต่อเนื่อง ผลที่ตามมาคือสินค้าขึ้นราคาราวกับติดจรวด รัฐบาลของ “ประธานาธิบดีมูกาเบ” ตัดสินใจออกกฎหมายควบคุมราคาสินค้าทุกอย่าง (Price Control) ร้านค้าใดหากไม่ทำตามถือว่ามีความผิด ผลที่ตามมากลับกลายเป็นว่า ในเมื่อขึ้นราคาสินค้าไม่ได้ก็ “ไม่ขาย” ทำให้สินค้าในซุปเปอร์มาร์เก็ตเริ่มถูกเก็บลงจากชั้นวาง การกำหนดราคาขายสินค้าอุปโภค-บริโภค เสื้อผ้า ยารักษาโรค เริ่มกำหนดกันเองในตลาดมืด พร้อมๆ กับการกักตุนสินค้า เงิน ZWD กลายเป็น “เงินร้อน” ประชาชนรีบใช้มันทันทีเมื่อได้มันมา ทำให้ปริมาณเงินในระบบเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ อัตราเงินเฟ้อ จึงยิ่งสูงขึ้นเรื่อยๆ

มกราคม ค.ศ. 2008

รัฐบาลออกธนบัตรใหม่ชนิดราคา 200,000 ใช้เป็นครั้งแรก แต่ยังไม่ทันจะสิ้นเดือน ธนบัตรชนิดราคา 10,000,000 ก็ถูกผลิตขึ้นมาถือเป็นแบงค์ที่มูลค่าแพงที่สุดในขณะนั้น

  

เมษายน ค.ศ. 2008

รัฐบาลออกธนบัตร ชนิดราคา 50,000,000 ออกสู่สาธารณะ

มิถุนายน ค.ศ. 2008

ธนบัตรชนิดราคา 100,000,000 และ 250,000,000 ก็ถูกผลิตออกมา แต่แค่เพียงสิบวันหลังจากนั้น ธนบัตรชนิดราคา 500,000,000 ก็ออกตามมาติดๆ

กรกฎาคม ค.ศ. 2008

ธนาคารกลางวางแผนจะออกธนบัตรชนิดราคา 100,000,000,000 ออกสู่ตลาด แต่พอถึงปลายเดือน ประธานธนาคารกลางเลือกที่จะขอปรับค่าเงินกันใหม่ (Redenominated) โดยคราวนี้ ตัด 0 ข้างหลังออก 10 ตัว !!!!!! (10,000,000,000 ZWD เก่า แลกได้เพียง 1 ZWD ใหม่) อัตราเงินเฟ้อในขณะนั้นคือ 11,250,000 % ! ราคาของเบียร์ 1 ขวดในขณะนั้น 100,000,000,000 แต่เพียงแค่ไม่กี่ชั่วโมงถัดมา ราคาก็ปรับขึ้นเป็น 150,000,000,000

ความคิดของรัฐบาลและธนาคารกลางที่จะแก้ปัญหาโดยการพิมพ์เงินอัดฉีดเข้าระบบไม่สัมฤทธิ์ผล สาเหตุเพราะความเชื่อถือในระบบธนบัตรของประชาชนชาวซิมบับเวลดลงเร็วกว่า

มกราคม ค.ศ. 2009

ในเมื่อไม่มีอะไรจะเสีย ประชาชนชาวซิมบับเว จึงได้เห็น ธนบัตร ชนิดราคา 50,000,000,000 ออกใช้

16 มกราคม ค.ศ. 2009

วันที่โลกต้องจดจำ รัฐบาลของมูกาเบ้ ประกาศจะพิมพ์ ธนบัตร ชนิดราคา
10,000,000,000,000 (อ่านว่า สิบล้านล้าน)
20,000,000,000,000 (อ่านว่า ยี่สิบล้านล้าน)
50,000,000,000,000 (อ่านว่า ห้าสิบ ล้านล้าน)
100,000,000,000,000 (อ่านว่า หนึ่งร้อย ล้านล้าน)
ออกใช้…..

แต่ไม่มีความหมายอีกต่อไปประชาชนเลิกพกเงินเป็นกระสอบๆ เพื่อไปจ่ายตลาด เงินสกุลซิมบับเวไม่มีใครเชื่อถือและอยากใช้ การซื้อขายทั่วไปถูกกำหนดราคากันใหม่ด้วยเงินสกุลเงินตราต่างประเทศ เช่น US.Dollar หรือไม่เช่นนั้นก็ทำการซื้อขายกันด้วย “ทองคำ” ประชาชนชาวซิมบับเวบางส่วนย้อนกลับไปสู่ยุคโบราณเอากะทะไปร่อนหาเศษทองในแม่น้ำเพื่อเอามาแลกกับข้าวสาร ไข่ไก่ น้ำมันพืช หรือขนมปัง ประทังชีวิตไปวันๆ ใครที่ยังเก็บทองคำติดตัวเอาไว้ยังสามารถซื้อของได้เท่าเดิม แต่ผู้ที่เก็บเงินออมไว้ในรูปแบบของ “ธนบัตร” ซิมบับเวเผื่อไว้ใช้ยามแก่กลับพบว่าเงินทั้งหมดแทบไม่พอที่จะจ่ายแม้แค่ “อาหารเช้าเพียง 1 มื้อ”

เมษายน ค.ศ. 2009

สกุลเงิน ZWD ตายสนิท รัฐบาลปล่อยให้ตลาดเป็นคนกำหนดราคาและสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนกันเองเงิน ZWD ประกาศหยุดพิมพ์เพิ่มอย่างน้อย 1 ปีหลังจากนั้นเพื่อให้ระบบเศรษฐกิจแก้ไขปัญหาด้วยตัวของมันเองและสิ้นสุดวงจรปั๊มเงินของรัฐบาลในที่สุด

เอกสารอ้างอิง :

01. http://www.online-station.net/entertainment/story/325
02. http://thaipublica.org/2012/01/lesson-learned-mugabe/
03. https://en.wikipedia.org/wiki/Hyperinflation_in_Zimbabwe
04. http://www.nairaland.com/2376989/funny-pictures-zimbabwe-currency-crisis
05. http://www.theguardian.com/world/2013/aug/04/robert-mugabe-landslide-election-win-zimbabwe
06. http://www.bloggang.com/mainblog.php?id=theshadow&month=17-07-2008&group=10&gblog=53
Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s